Σάββατο, 6 Φεβρουαρίου 2016

Η Μαδρίτη πρασινίζει για να γλιτώσει από τους καύσωνες

Το σχέδιο ανάπλασης της πόλης περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη δεντροφύτευση πλατειών, την επέκταση πάρκων και τη δημιουργία 22 νέων δημοτικών κήπων

Οι προσόψεις και οι ταράτσες των κτιρίων στην ισπανική πρωτεύουσα πρασινίζουν, νέα πάρκα και κήποι δημιουργούνται, τα αυτοκίνητα εξοβελίζονται στο πυρ το εξώτερο. Στις πλατείες τα δέντρα αυξάνονται και πληθύνονται, οι ζώνες πράσινου κατά μήκος του γραφικού ποταμού Μανθανάρες διπλασιάζονται για να ολοκληρώσουν το περίφημο «Γραμμικό Πάρκο» που θεμελιώθηκε το 2003.
Οπως γράφει ο Φέργκους Ο΄Σάλιβαν στο The Atlantic όλα αυτά δεν αποσκοπούν μόνο στο να ομορφύνουν την ιβηρική μητρόπολη, να την καταστήσουν καθαρότερη και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των Μαδριλένων, αλλά και να καταπολεμήσουν δραστικά τους καλοκαιρινούς καύσωνες που την κάνουν χρόνο με το χρόνο όλο και πιο άνυδρη.

Χτισμένη σε ένα κατάξερο οροπέδιο που το δροσερό αεράκι της θάλασσας δεν το φτάνει για να το δροσίσει, η Μαδρίτη παρουσίαζε πάντα ακραίες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις. Οι χειμώνες εδώ είναι εξαιρετικά ψυχροί για μια πόλη τόσο νότια, ενώ το καλοκαίρι μετατρέπει τις λιθόστρωτες πλατείες της σε ανυπόφορο καμίνι. Και οι προβλέψεις για το μέλλον είναι ακόμη πιο δυσοίωνες.
Οι επενδυμένοι με πράσινο τοίχοι θα περικόψουν αισθητά τους θορύβους της πόλης, ενώ η δημιουργία 22 νέων δημοτικών κήπων και η επέκταση του πάρκου κατά μήκος του ποταμού Μανθανάρες θα δημιουργήσουν ένα διάδρομο επιβίωσης για έντομα και πουλιά
Οι μελέτες εκτιμούν ότι μέχρι το 2050 οι βροχοπτώσεις στην πόλη πρόκειται να μειωθούν κατά 25% και οι περισσότερες από εκείνες που θα έρθουν θα έχουν τη μορφή ισχυρότατων θερινών καταιγίδων και θα προκαλούν καταστροφικές πλημμύρες.
Σαν επακόλουθο, η θερμοκρασία θα αυξηθεί δραματικά. Οπως επισημαίνει ο διευθυντής του τμήματος Ενέργειας, Φυσικών Πόρων και Κλιματικής Αλλαγής στο δήμο της Μαδρίτης, Χουάν Αθκαράτε, «ήδη παρατηρούμε εκτεταμένες περιόδους πολύ υψηλών θερμοκρασιών. Το ευρωπαϊκό σχέδιο Ensembles που εξετάζει διάφορα σενάρια για τα επόμενα 80 χρόνια, εμφανίζει μια αύξηση των αφύσικα θερμών ημερών του καλοκαιριού κατά 20%, με μια μέση θερμοκρασία 39,2 βαθμών Κελσίου!»
Αν, λοιπόν, η Μαδρίτη δεν θέλει να ψηθεί τα επόμενα χρόνια σαν αυγό (μαζί με τους κατοίκους της), πρέπει να αντιδράσει. Αν το καινούργιο σχέδιο εφαρμοστεί στο σύνολό του, η διαφορά θα είναι σημαντική.
Εκτός από τη μείωση της θερμοκρασίας, οι επενδυμένοι με πράσινο τοίχοι θα περικόψουν αισθητά τους θορύβους της πόλης, ενώ η δημιουργία 22 νέων δημοτικών κήπων και η επέκταση του πάρκου κατά μήκος του ποταμού Μανθανάρες θα δημιουργήσουν ένα διάδρομο επιβίωσης για έντομα και πουλιά, ο οποίος θα συντηρήσει αποτελεσματικά τους πληθυσμούς τους.
Σε άλλα σημεία της πόλης ο δήμος εργάζεται πυρετωδώς για να περιορίσει την κυκλοφορία των αυτοκινήτων που μολύνουν με τα εξαιρετικά βλαβερά οξείδια του αζώτου την ατμόσφαιρα. Από τα 2020 θα απαγορευτεί σε όσα οχήματα καίνε ντίζελ να κυκλοφορούν στον εσωτερικό δακτύλιο της πόλης, ενώ ήδη από το 2017 η προσπέλαση αυτοκίνητων των μη μόνιμων κατοίκων θα απαγορευτεί στις κεντρικές συνοικίες.
Οι αρχές διεξάγουν σφυγμομετρήσεις για το εάν θα πρέπει να μετατρέψουν σε υπόγεια την κεντρική λεωφόρο Γκραν Βία, κάτι που θα ήταν τόσο φιλόδοξο σαν ο δήμος της Νέας Υόρκης να έκανε υπόγεια της λεωφόρο που διασχίζει το Μπρόντγουεϊ! Μπορεί αυτά τα σχέδια να μοιάζουν εξαιρετικά μεγαλεπήβολα και για ορισμένους ουτοπικά, όπως σημειώνουν όμως παράγοντες της ισπανικής πρωτεύουσας η αναμόρφωση αυτή είναι απολύτως αναγκαία για να προστατευτεί και να ανακάμψει η ποιότητα ζωής των Μαδριλένων, που τα τελευταία χρόνια έχει καταστεί πιο ευάλωτη από ποτέ.
phgh protagon.

Βιώσιμη ανάπτυξη και τοπικές κοινωνίες

Βιώσιμη ανάπτυξη και τοπικές κοινωνίες
του Κώστα Ελ. Δεληγιάννη

Η χώρα την μεταπολιτευτική περίοδο ακολούθησε ένα μοντέλο ανάπτυξης που είχε σαν βασικά συμπτώματα την αποδιάρθρωση της παραγωγής και την καταστροφή του περιβάλλοντος. Μέσα από συγκεκριμένες πολιτικές και κάτω από την κυριαρχία ενός μεταπρατικού κατεστημένου οδηγηθήκαμε στην διόγκωση της ανεργίας και των χρεών. Παράλληλα όμως διαμορφώθηκαν συνθήκες εγκατάλειψης της υπαίθρου και γιγάντωσης ορισμένων αστικών κέντρων, με την δημιουργία ενός ανταγωνιστικού δίπολου: πόλεις-ύπαιθρος, Τα αποτελέσματα αυτά αποτελούν εξέλιξη της διάσπασης των σχέσεων ανάμεσα σε βασικούς άξονες της αναπτυξιακής διαδικασίας ( παραγωγή-κατανάλωση, έρευνα-παραγωγή, παραγωγή-περιβάλλον, μεταποίηση-μέσα παραγωγής, γεωργία-κτηνοτροφία κ.α.) και της καθολικής εξάρτησης από τις εισαγωγές και τα δάνεια. Το εισαγόμενο καταναλωτικό πρότυπο έγινε ο σημαιοφόρος μιας εκτεταμένης διάβρωσης της παραγωγικής βάσης από ξένες πολυεθνικές και ντόπια καρτέλ , «καθοδηγώντας» την οργάνωση εξυπηρετικών δομών σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας της δημόσιας και ιδιωτικής μηχανής. Κάτω από τέτοιες συνθήκες ήταν φυσικό η Κρίση να οδηγήσει στην χρεοκοπία της χώρας και την παγκόσμια απαξίωση. Οι υπεύθυνοι της χρεοκοπίας, εκπρόσωποι συγκεκριμένων συμφερόντων, με την βοήθεια της διαπλοκής επιμένουν να προωθούν λύσεις που κινούνται στους ίδιους άξονες που οδήγησαν στα αδιέξοδα. Απέναντι σε αυτές τις επιλογές , αναδεικνύεται η σημασία και η αναγκαιότητα μιας διαφορετικής αναπτυξιακής διαδικασίας που θα υπηρετεί τις ανθρώπινες ανάγκες. Μιας Βιώσιμης ανάπτυξης με πυρήνα την διασύνδεση της Παραγωγής με τον Πολιτισμό και το Περιβάλλον, σαν βασικών πρωταγωνιστών αποκατάστασης των διαρρηγμένων σχέσεων. Η πλεονεκτική ποικιλομορφία των εδαφοκλιματολογικών συνθηκών όλων των περιοχών της χώρας , το πλούσιο και εξειδικευμένο επιστημονικό δυναμικό και η εφευρετικότητα-δημιουργικότητα των Ελλήνων, αποτελούν εγγύηση για την ανάταξη της χώρας στα πλαίσια εναλλακτικών πολιτικών. Στην κατεύθυνση αυτή η ενδυνάμωση των Τοπικών Κοινωνιών με την ενίσχυση του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ,των συνεταιρισμών και των συλλογικοτήτων, της τοπικής επιχειρηματικότητας και της πλατιάς συμμετοχής των πολιτών, αποτελούν προϋπόθεση για την προώθηση ενός εναλλακτικού μοντέλου Βιώσιμης Ανάπτυξης._
(περίληψη της εισήγησης στην εκδήλωση με θέμα "Ανάπτυξη και ανθρώπινες ανάγκες" της Πρωτοβουλίας Φίλων Ινστιτούτου Ν. Πουλαντζά,στις 5/2/2016 στο "Χατζηγιάννειο" Λάρισας)

Παρασκευή, 5 Φεβρουαρίου 2016

Μια βόλτα στο δάσος, ωφέλιμη για την υγεία και την ψυχολογία

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:
Οταν περπατάμε μέσα στο δασικό περιβάλλον, σχεδόν πάντα έχουμε μια ευχάριστη αίσθηση. Σήμερα, δημοσιευμένες σε έγκυρα διεθνή περιοδικά επιστημονικές έρευνες, αποδεικνύουν πως η ωφέλεια από το δάσος είναι κάτι πολύ παραπάνω από μια αίσθηση. «Ο Ιπποκράτης πρώτος περιγράφει τη σημασία του φυσικού περιβάλλοντος στην υγεία του ανθρώπου. Στην Ιαπωνία, η Δασική Ιατρική αναγνωρίζεται ως επίσημη ιατρική ειδικότητα και έχει πιστοποιηθεί ως επάγγελμα, με ανάλογες σπουδές και εξετάσεις, αυτό του Δασικού Θεραπευτή. Οι βάσεις της τέθηκαν στα αρχαία ελληνικά Ασκληπιεία» λέει στην «Κ» ο δρ Χρίστος Γαλλής, τακτικός ερευνητής στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης και εκ των ιδρυτών της Δασικής Ιατρικής στην Ιαπωνία (διετέλεσε Επισκέπτης Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Hyogo), εκπροσωπώντας την επιστήμη της Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος.

Οπως μας αποκαλύπτει ο δρ Γαλλής, οι θετικές επιδράσεις του δασικού περιβάλλοντος στην υγεία του ανθρώπου είναι πολλές. «Ερευνες έδειξαν ότι το δασικό περιβάλλον μειώνει την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό και έχει χαλαρωτική επίδραση στα άτομα, μειώνοντας τη δράση του συμπαθητικού που αυξάνει την πίεση. Επηρεάζει έμμεσα το ενδοκρινικό-ανοσοποιητικό σύστημα, προκαλώντας μείωση της αδρεναλίνης και αυξάνοντας τη δραστηριότητα των κυττάρων φυσικών φονέων (NK-natural killers) στο αίμα» εξηγεί ο δρ Γαλλής. Το δασικό περιβάλλον επηρεάζει την ψυχολογία του ατόμου. «Ερευνες έδειξαν ότι η ενασχόληση του ατόμου στο δασικό περιβάλλον μειώνει το άγχος, την κατάθλιψη, τον θυμό, την κούραση, αυξάνοντας τη ζωτικότητα και την ευεξία. Είναι αποτελεσματική στην αντιμετώπιση του “πνευματικού” stress και της πνευματικής κόπωσης. Επιδρά στο ενδοκρινικό σύστημα μειώνοντας τα επίπεδα των ορμονών stress αδρεναλίνης και κορτιζόλης και έχει χαλαρωτικά αποτελέσματα. Το stress αναστέλλει τις ανοσοποιητικές λειτουργίες. Το δασικό περιβάλλον τις ενισχύει έμμεσα, μειώνοντας τα επίπεδα των ορμονών stress. Επίσης αυξάνει τα επίπεδα μιας καρδιοπροστατευτικής ορμόνης του λιπώδους ιστού, της λιπονεκτίνης καθώς και της θειικής διυδροεπιανδροστερόνης. Η μείωση της λιπονεκτίνης στο αίμα συσχετίζεται στενά με παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2, καρδιοπνευμονικές ασθένειες και μεταβολικό σύνδρομο. Τα επίπεδα των επινεφριδικών ορμονών διυδροεπιανδροστερόνης και θειικής διυδροεπιανδροστερόνης μειώνονται δραματικά με την ηλικία και συνοδεύονται από σειρά εκφυλιστικών και χρόνιων ασθενειών που χαρακτηρίζουν τη γήρανση. Η θειική διυδροεπιανδροστερόνη παρέχει καρδιοπροστασία και προφυλάσσει από την παχυσαρκία και τον διαβήτη. Επίσης φαίνεται ότι ο περίπατος σε δασικό περιβάλλον μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα σε διαβητικούς ασθενείς» εξηγεί ο κ. Γαλλής.

Μια συγκριτική έρευνα

Μάλιστα, συγκριτική έρευνα ημερήσιων περιπάτων σε δασικό και αστικό περιβάλλον έδειξε ότι ενώ η επίσκεψη στο δάσος μείωσε σημαντικά τη συγκέντρωση των ορμονών stress και στα δύο φύλα ιδιαίτερα στις γυναίκες, δεν συνέβη το ίδιο με τον περίπατο σε αστικό περιβάλλον. Το δασικό περιβάλλον δρα άμεσα στο ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα προάγοντας τη δραστηριότητα και αυξάνοντας τον αριθμό των κυττάρων φυσικών φονέων (natural killers - ΝΚ), όπως και τα επίπεδα των διακυτταρικών αντικαρκινικών πρωτεϊνών και ενζύμων και στα δύο φύλα. «Ερευνες σε άτομα που έκαναν περίπατο αναψυχής σε αστικό περιβάλλον έδειξαν ότι δεν παρατηρήθηκε καμία αύξηση της δραστηριότητας και του αριθμού των ΝΚ κυττάρων, ούτε στην έκκριση των διακυτταρικών ορμονών και ενζύμων. Αντίθετα ήταν τα αποτελέσματα περιπάτου στο δάσος, γεγονός που δεν οφείλεται στον περίπατο αλλά σε αυτό καθαυτό το δασικό περιβάλλον.

Επειδή τα ΝΚ κύτταρα φονεύουν τα καρκινικά κύτταρα απελευθερώνοντας αντικαρκινικές πρωτεΐνες, και το δασικό περιβάλλον αυξάνει τη δραστηριότητα των ΝΚ κυττάρων και την ποσότητα των αντικαρκινικών πρωτεϊνών, η δραστηριότητα στο δασικό περιβάλλον μπορεί να έχει προληπτικά αποτελέσματα ενάντια στην καρκινογένεση. Σε έρευνα στην Ιαπωνία, βρέθηκε ότι άτομα που ζουν σε περιοχές με χαμηλή δασοκάλυψη είχαν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου από καρκίνο απ’ αυτά που ζούσαν σε περιοχές με υψηλότερη δασοκάλυψη» σημειώνει ο δρ Γαλλής, συγγραφέας του τόμου «Green Care: for Human Therapy, Social Innovation, Rural Economy, and Education». Public Health in the 21st Century (Νέα Υόρκη 2013).

Ο δρ Γαλλής, από τους πιονέρους της Δασικής Ιατρικής (την οποία έχει παρουσιάσει και διδάξει σε Κίνα, Νότια Κορέα, Βραζιλία, Ταϊβάν, και στην Ευρώπη), υπογραμμίζει πως «η ενσωμάτωση της Δασικής Ιατρικής στο Εθνικό Σύστημα Υγείας μπορεί να προσφέρει την ευκαιρία πρόληψης νοσημάτων μέσα από οργανωμένες δραστηριότητες στο δασικό περιβάλλον, που συνοδευόμενες από πολιτιστικές δράσεις και υγιεινή διατροφή, μπορούν να προσελκύσουν υψηλού επιπέδου επισκέπτες από όλο τον κόσμο με προφανή οφέλη για την εθνική, περιφερειακή και τοπική οικονομία».

Αρκεί βεβαίως να έχουμε δάση και μάλιστα υγιή. Ενας ακόμα λόγος για την προστασία και την ανάπτυξη του δασικού μας πλούτου.
πηγη Καθημερινή