Τρίτη, 3 Μαρτίου 2015

Γύρη – γύρη όλοι.....

Γύρη – γύρη όλοι.....

Κωνσταντίνος Θ. Μπουχέλος
Ομότιμος Καθηγητής Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

ctbuchelos@yahoo.gr
Η γύρη, (ελληνιστί γύρις, αγγλιστί pollen).
Γιατί όμως pollen;  To ελληνικό ρήμα παλύνω, σημαίνει διασπείρω, διαχέω, πασπαλίζω (δηλαδή επικονιάζω)  palynology δε, είναι η επιστήμη της παλαιοβοτανικής με την οποία γίνεται ο  προσδιορισμός απολιθωμένων φυτών βάσει των κόκκων της γύρεως (οι γυρεόκοκκοι κάθε φυτικού είδους διαφέρουν στα χαρακτηριστικά τους).....

Η γύρη είναι το άρρεν στοιχείο της γονιμοποιήσεως των φυτών και βρίσκεται στους στήμονες των ανθέων. Στο μικροσκόπιο φαίνεται σαν μία πολύ λεπτή σκόνη από κόκκους, που διαφέρουν ανάλογα από το άνθος από το οποίο προέρχονται.
Υπάρχουν δύο είδη γύρεων, η ανεμόφιλες και η εντομόφιλες. Οι πρώτες μεταφέρονται με τον άνεμο, και δεν περιέχουν αρκετά θρεπτικά συστατικά και είναι υπεύθυνες για πολλές από τις ανοιξιάτικες αλλεργίες. Οι εντομόφιλες, μεταφέρονται από τις μέλισσες. ζυμώνονται από αυτές με το νέκταρ ώστε να γίνουν εύπλαστες και να αποκτήσουν τη μορφή σφαιριδίου με την οποία αποθηκεύονται στην κυψέλη.
Κάθε μέλισσα μεταφέρει, σε κάθε της ταξίδι, δύο τέτοιες σφαίρες με τα πίσω πόδια της, που μαζί ζυγίζουν περίπου 20mg. μία μέλισσα χρειάζεται κατά προσέγγιση μία περίπου ώρα για να συλλέξει αυτήν την ποσότητα η οποία περιέχει περίπου 4.000.000 γυρεόκοκκους. Κάθε γυρεόκοκκος έχει τη δυνατότητα να γονιμοποιήσει ένα άνθος και να παραχθεί ένας τουλάχιστον καρπός. Επίσης, η μέλισσα γνωρίζει να επιλέγει γύρες πλούσιες, αγνοώντας τις φτωχές σε θρεπτικά συστατικά.


Θεραπευτικές και θρεπτικές ιδιότητες:
Περιέχει τεράστια ποσότητα πρωτεϊνών, ανόργανων αλάτων και βιταμινών και όλα τα απαραίτητα αμινοξέα τα οποία ο οργανισμός μας δεν μπορεί να συνθέσει. Αν υποτεθεί ότι για την πρόσληψη αμινοξέων τρεφόμασταν μόνον με γύρη, τότε η γύρη μόνη της μπορεί να καλύψει τις ανάγκες μας με μια δόση 15γρ. ημερησίως.

Η μελισσογύρη περιέχει ακόμα μια ποσότητα ενζύμων που είναι απαραίτητα για την αφομοίωση και απορρόφηση των τροφών από το πεπτικό σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού. Έχει υπολογιστεί πως η γύρη που συλλέγεται από τις μέλισσες περιέχει πάνω από 5000 ένζυμα και συνένζυμα απαραίτητα για το μεταβολισμό των τροφών και την απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών από το πεπτικό σύστημα.
 και επίσης φυτικές ορμόνες οι οποίες είναι αβλαβής στον άνθρωπο ( και όχι σαν τις βλαβερές συνθετικές ορμόνες όπως είναι εκείνες των βιομηχανιών εργαστηρίων που κυκλοφορούν στα φαρμακεία και οι οποίες ορμόνες κανονίζουν και ρυθμίζουν την έκκριση που παράγουν στους άνδρες και στις γυναίκες οι ενδοκρινείς αδένες, με αυτή της την ιδιότητα ενισχύει και τον προστάτη σε περιπτώσεις  προστατίτιδος, αρχόμενης υπερπλασίας και καρκίνου.  
Η μελισσογύρη είναι εξαιρετικώς πολύτιμη σε περιπτώσεις κακοήθους αναιμίας. επιπλέον ρυθμίζει την εντερική λειτουργία και αποστειρώνει το πεπτικό σύστημα (και γι αυτό μερικοί της έδωσαν τον τίτλο "αστυνόμος εντέρων") αυξάνει την όρεξη, λιγοστεύει την αρτηριακή πίεση, αυξάνει την ικανότητα για εργασία, προωθεί τον πλουτισμό της αιμογλοβίνης, καταπραΰνει τα νεύρα και καταπολεμά την αϋπνία καθώς και την φλόγωση του προστάτη.


Είναι η πλουσιότερη φυσική τροφή σε πρωτεΐνες, βιταμίνες (καροτίνη και ρουτίνη), απαραίτητα αμινοξέα, ορμόνες, ένζυμα (φωσφατάση, αμυλάση, ιμβερτάση), μέταλλα, και ανάλογα με την φυτική προέλευση λιπαρά οξέα (αραχιδονικό, βεχενικό, καπρικό, καπροϊκό, καπρυλικό, λαυρικό, λινολεϊκό, παλμιτικό, στεατικό κ.ά.). Σάκχαρα: Περιέχει από 10 - 15% φρουκτόζη και γλυκόζη (ανάγοντα σάκχαρα ). Επειδή η γύρη που συλλέγεται με τα χέρια περιέχει μικρότερη ποσότητα, τα ανάγοντα σάκχαρα μάλλον προέρχονται από την δραστηριότητα των μελισσών επί του προϊόντος.

Η γύρη βοηθά την διανοητική λειτουργία, ενισχύει την συστολή της καρδιάς, έχει διουρητική δράση. διορθώνει την ισορροπία του μεταβολισμού και συμβάλλει όχι μόνο στη μείωση του βάρους αλλά και στην αύξηση της ταχύτητος μεταβολισμού της αιθανόλης, προστατεύει την όραση και πολλά άλλα. 
Η γύρη περιέχει μεγάλες ποσότητες ακετυλοχολίνης, η οποία παίζει ένα ποικίλο και σημαντικό ρόλο στις λειτουργικές ικανότητες του ολόκληρου οργανισμού με προκαλώντας αυξημένες εκκρίσεις αδρεναλίνης.
Ως αντιβιοτικό, έχει αποδειχθεί ότι είναι ιδιαίτερα δραστική σε αρκετές καλλιέργειες μικροβίων.


Xορήγηση:
Η ελληνική γύρη είναι εξαιρετικής ποιότητος, γιατί στον ευλογημένον αυτόν τόπο, φύονται πάρα πολλά αρωματικά φυτά με πάρα πολύ καλές ανθοφορίες.
Eίναι πολύ υγροσκοπική και για αυτό πρέπει να διατηρείται μέσα σε γυάλινα αεροστεγή δοχεία.
- ξεκινήστε με μικρές ποσότητες.
- μη ζεσταίνετε και μην εκθέτετε την γύρη στον ήλιο.
- κρατήστε την γύρη όσο περισσότερο μπορείτε κάτω από την γλώσσα, πριν την καταπιείτε.
- μπορείτε να την αναμείξετε με μέλι, γιαούρτι, δημητριακά, χυμούς
μέχρι 20 γραμμάρια κάθε μέρα.
- αποθηκεύετε την φρέσκια γύρη πάντα στην κατάψυξη.
- Τα δισκία γύρης διατηρούνται έως και 3 έτη από την παραγωγή τους σε ξηρό και δροσερό μέρος.
Η χορήγηση γίνεται κατά προτίμηση το πρωί.
Καταναλώνεται αυτούσια, διαλυμένη σε χυμό ή αναμεμιγμένη με μέλι,
Eαν γίνεται παράλληλη χορήγηση βασιλικού πολτού, τότε η χορήγηση γύρης γίνεται μισή ώρα μετά τον βασιλικό πολτό.
Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να μην την δέχονται εύκολα, διότι τους προκαλεί «βαρύ» στομάχι και φούσκωμα. Για να αποφύγουμε όσο το δυνατόν αυτό, πρέπει να λαμβάνουμε τη γύρη στην αρχή σε μικρές δόσεις (ακόμα και κόκκο-κόκκο).
Οι αλλεργιογόνες ιδιότητες εξουδετερώνονται πάντα από το νέκταρ και τα ένζυμα που εκκρίνονται από τις μέλισσες. Αλλεργικές επιθέσεις προκαλούνται από την ανεμόφιλη γύρη, και όχι από τη γύρη που συλλέγεται από τις μέλισσες. Η γύρη μπορεί να χορηγηθεί με ασφάλεια από όλους, ακόμη και τα άτομα που είναι επιρρεπείς στις αλλεργίες, όπως η αλλεργική ρινίτις, καθώς και όσους υποφέρουν από συνήθεις παρενέργειες.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Campos Maria G. R. et al.  Pollen composition and standardisation of analytical methods. Journal of Apicultural Research and Bee World 47(2): 156–163 (2008)
Herbert, E W; Shimanuki, H (1978) Chemical composition and nutritive value
of bee collected and bee stored pollen. Apidologie 9(1): 33–40.
Iannuzzi, J. (1993) Pollen: food for honey bee and man? III. American Bee Journal
133(8): 557–563.
Kishimoto, A;  et al. The importance of bee-collected pollen in the diet: a study of its composition.
International Journal of Food Sciences and Nutrition 53(3): 217–224.
 Linskens, H F; Jorde, W. (1997) Pollen as food and medicine: a review. Economic Botany 51(1): 78–87
Nasser, S. et al;  Cost-effectiveness of specific immunotherapy in allergic rhinitis co-existing with asthma. Allergy. 2008 Dec;63(12):1624-9.
Rugendorff EW, Weidner W, Ebeling L, Buck AC. Results of treatment with pollen extract ( Cernilton N ) in chronic prostatitis and prostatodynia. Br J Urol . 1993;71(4):433-438.
Oliveira, K. C. L. (2006) Caracterizacao do polen apicola e utilizacao de vitaminas antioxidantes como indicadoras do processo de desidratacao”. Master Dissertation. Pharmaceutical Science School, University of Sao Paulo, Brazil.
Serra-Bonvehi, J; Gonell Galindo, J; Gomez Pajuelo, A. (1986) Estudio de la composicion y caracteristicas fisico-quimicas del polen de abejas. Alimentaria 63–67.
Solberg, Y; Remedios, G. (1980) Chemical composition of pure and bee collected pollen. Scientific Reports Agricultural University, Norway 59(18): 2–12
Stanley, R. G; Linskens, H. F. (1974) Pollen: biology, biochemistry, management. Springer-Verlag; Berlin, Heidelberg.
Talpay, B. M. (1984) Der pollen. Versuch einer standortbestimmung. Institut Für Honigfroschung Bremen: 1–8
Yasumoto, R; et al. (1995) Clinical evaluation of long term treatment using cernitin pollen extract in patients with benign prostatic hyperplasia. Clinical Therapeutics 17(1): 82–87.


Σάββατο, 28 Φεβρουαρίου 2015

Anchusa officinalis Άγχουσα η φαρμακευτική

 Anchusa officinalis άγχουσα Αρχαία Θουρία Ασπροπουλιά 15 Ιούνη 2013
Anchusa officinalis άγχουσα Αρχαία Θουρία Ασπροπουλιά 15 Ιούνη 2013
Anchusa officinalis L., άγχουσα η φαρμακευτική, βοϊδόγλωσσα, σκυλόγλωσσα Είναι διετής πόα. Έχει βλαστό πολύκλαδο, όρθιο, χνουδωτό, ύψους 50-70 εκατ., φύλλα προμήκη, λογχοειδή, χνουδωτά και άνθη κυανά ή ιώδη, σε αραιούς βόστρυχους.  Αυτοφύεται σε λιβάδια και χέρσα μέρη της περιοχής της Αρχαίας Θουρίας. Ευδοκιμεί σε ημιορεινές, αλλά και πεδινές περιοχές και σε χωράφια προσηλιακά, μέτριας γονιμότητατας, ξηρικά. Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα (έχουν τόσο αρσενικά όσο και θηλυκά όργανα) και γονιμοποιούνται από μέλισσες.
Anchusa officinalis  σπόροι
Anchusa officinalis σπόροι
Πολλαπλασιάζεται με σπόρο που σπέρνεται σε σπορείο ή απ’ ευθείας στο χωράφι και με παραφυάδες. Η σπορά και η μεταφύτευση γίνεται το φθινόπωρο ή την άνοιξη σε αποστάσεις 40-50 επί 60-70 εκατ. Άνθηση : Ιούνιος – Σεπτέμβριος. Είναι φυτό φαρμακευτικό, εδώδιμο, βαφικό και μελισσοτροφικό.  Η πλούσια μελισσοτροφική δράση του φυτού τεκμηριώθηκε από το  Agricultural University,  Lublin, Poland .  Στην ίδια μελέτη καταγράφηκε η διατροφική αξία του νέκταρος για τις μέλλισσες. ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Το όνομα του φυτού προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη αγχουσίζομαι που σημαίνει χρησιμοποιώ άγχουσα, βάφω, χρωματίζω (κυρίως το πρόσωπο). Ο Διοσκουρίδης αναφέρει ότι η προσθήκη του φυτού στο κρασί το έκανε «ευφρόσυνο». Αναφέρει επίσης ότι αν σε δαγκώσει δηλητηριώδες ζώο μπορεί να γίνεις καλά αν πάρεις το φυτό αυτό εσωτερικά ή βάλεις σαν πολτό το μασημένο φυτό πάνω στην πληγή. Λέει ακόμη ότι αν φτύσεις τον πολτό αυτό μέσα στο στόμα ενός φιδιού, αυτό θα πεθάνει αμέσως, ενώ σκοτώνει και τα σκουλήκια στο έντερο. Συνιστούσε επίσης το φυτό σε προβλήματα πόνου της πλάτης, μώλωπες από πτώσεις, ευλογιά, ιλαρά και τσιμπήματα εντόμων. Στην αρχαιότητα μαζί με άλλα παρεμφερή είδη θεωρούσαν την άγχουσα ως ένα από τα καλύτερα καλλυντικά. Ο Πλίνιος αναφέρει ότι την χρησιμοποιούσαν στη βαφική, ενώ ο Γαληνός τη γνώριζε σαν καλλυντικό. Κατά περίεργο τρόπο, στη λαϊκή ιατρική η αγχούσα χρησιμοποιείται κατά της διάρροιας. Το χρησιμοποιούσαν επίσης για να θεραπεύει δοθιήνες, φλεγμονές και ευαίσθητα δέρματα.. Δινόταν επίσης από το στόμα ως καθαρτικό, για τον βήχα και το έλκος στομάχου. Τα φύλλα του που είναι τραχιά και με χνουδωτά εξογκώματα τα μάζευαν μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου και θεωρούσαν ότι δίνουν μια εξαιρετική γεύση στο χαρμάνι των χόρτων που χρησιμοποιούνται για πίτες. Δίανθος
Anchusa officinalis άγχουσα Αρχαία Θουρία Ασπροπουλιά 15 Ιούνη 2013
Anchusa officinalis άγχουσα Αρχαία Θουρία Ασπροπουλιά 15 Ιούνη 2013
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Τα φύλλα και νεαρά βλαστάρια τρώγονται μαγειρεμένα ή ωμά. Χρησιμοποιείται όπως το σπανάκι. Τα λουλούδια τρώγονται ψημένα ή χρησιμοποιούνται ως γαρνιτούρα στις σαλάτες. Η κόκκινη χρωστική ουσία που λαμβάνεται από τις ρίζες μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον χρωματισμό ελαίων, λίπων και σιροπιών. Hedrick. U. P. Sturtevant’s Edible Plants of the WorldTanaka. T. Tanaka’s Cyclopaedia of Edible Plants of the World Plants For A FutureAnchusaofficinalisΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Το υπέργειο τμήμα του θεωρείται διουρητικό, επουλωτικό, αποχρεμπτικό και μαλακτικό. Παλαιότερα το χρησιμοποιούσαν για τη θεραπεία του στομαχικού έλκους, της νευρικής υπερεντάσεως και της μελαγχολίας. Βοηθά στην επούλωση χρόνιων ελκών, έντονων φλεγμονών και εγκαυμάτων. Βοηθά σε προβλήματα σπλήνας και άμμου στα νεφρά. Σήμερα παρασκευάζεται φάρμακο για την θεραπεία του έλκους στομάχου και δωδεκαδακτύλου το οποίο χρησιμοποιούν στην ομοιοπαθητική. Εσωτερικά λαμβάνεται υπό μορφή εγχύματος ως μαλακτικό και για τη θεραπεία του βήχα και του συναχιού. Ακόμη μια αλοιφή του μπορει να χρησιμοποιηθεί τοπικά γιαπληγέςμώλωπες, ή κοψίματα. Από το φυτό παρασκευάζονται χάπια και σταγόνες για την θεραπεία των ανάλογων ασθενειών από τις εταιρείας Boiron καιHomeocan Apothecary Δίανθος Launert. E. Edible and Medicinal Plants
Anchusa officinalis  Ρίζες
Anchusa officinalis   Ρίζες
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ: Από τη ρίζα παράγεται ένα κόκκινο χρώμα που μπορει να χρησιμοποιhθεί στα γλυκά και τα φαγητά δεδομένου ότι δεν είναι επιβλαβής για τον οργανισμό. Όταν εγχύεται σε λάδι, του προσδίδει ένα όμορφο κόκκινο χρώμα. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο κραγιόν για τα χείλη, σε διάφορα βάλσαμα, έλαια και αλοιφές. Μερικές φορές προστίθενται σε χέννα.Anchusa+officinalisΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: To μυριόκαλο της Σαντορίνης της Νίκης Τσέκου Στη Σαντορίνη υπάρχει ένα φυτό που θεωρείται ζιζάνιο . Το λένε: ‘Μυριόκαλο’ Για έναν ανεξήγητο λόγο, αυτό το φυτό εγώ από μικρή το συμπαθούσα. Μου άρεσαν τα όμορφα μπλε λουλουδάκια του που το καλοκαίρι, μέσα στα ξερόχορτα, αυτά έδιναν χρώμα στο άνυδρο τοπίο της Σαντορίνης και οι μέλισσες μέσα στην ξεραϊλα έβρισκαν σ’ αυτό καταφύγιο. Που να ήξερα τότε, ότι αυτό το φυτό μπορεί να είναι αγχολυτικό ! Από μικρή απορούσα γιατί να λένε Μυριόκαλο (Μύρια καλά) ένα φυτό που αν το πιάσει κανείς με το χέρι, θα γεμίσει η χούφτα του με μύρια αγκαθάκια . Το Μυριόκαλο, όπως μου είπε η μαμά μου το έβραζαν παλιά μαζί με Απήγανο και το έδιναν στις λεχώνες. Έψαξα να βρω το επιστημονικό όνομα του Μυριόκαλου και η απορία μου για το σαντορινιό του όνομα λύθηκε όταν έμαθα πως το λέγανε οι αρχαίοι Έλληνες. Το λέγανε Άγχουσα και το ζιζάνιο αυτό κάνει μύρια καλά…
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Τα 25gr ρίζας του φυτού πωλούνται στην διεθνή αγορά 5Eu περίπου και οι 10 σπόροι 2Eu.